Op 4 mei

Op 4 mei staan we stil bij de slachtoffers van oorlog en geweld. In Gaasterland gebeurt dat op verschillende plaatsen, elke plaats een eigen geschiedenis en elk dorp een eigen betekenis.

foto: www.bosvlaggen.nl

Op deze pagina:

Herdenken

Tijdens de dodenherdenking op 4 mei wordt elk jaar twee minuten stilgestaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog 1939 – 1945 in ons Koninkrijk. Zolang er geen Derde Wereldoorlog is, mag er mijns inziens geen einde komen aan deze herdenking. Bij iedere herdenking vraag ik mij weer af wie of wat de deelnemers herdenken tijdens deze korte plechtigheid. Het is toch een plechtig moment als je na de twee minuten stilte en het Wilhelmus op weg bent naar het monument voor de krans- of bloemenlegging, terwijl er op de achtergrond plechtige koraalmuziek ten gehore wordt gebracht.

Heeft men dan een of meerdere personen in gedachten? Is er een familielid bij betrokken geweest? Was men getuige van iets naars? Of is men aanwezig voor het hogere doel: om de eigen vrijheid te gedenken die mede door de slachtoffers tot stand is gebracht.

Dodenherdenking op 4 mei is een dag die volgens velen mag worden overgeslagen, omdat die oude wonden weer openrijt. Zo zijn er families van personen die in de oorlogsperiode een verkeerde keuze hebben gemaakt, waarvan de nazaten soms nog hinder ondervinden. Ook voor die ‘foute’ personen zelf is het een lastige tijd. Maar herdenken moet, zodat er nooit meer oorlog zal komen. Het zijn levenslessen voor een nieuwe generatie.

Naar goed journalistiek gebruik dienen in ieder verslag tien punten naar voren te komen: Wie, Wat, Waar, Wanneer, Waardoor en Waarvoor; Hoe, Hoe Vaak, Door Wie en Wat is het gevolg. Met de beschrijving van alle slachtoffers met betrekking tot de Gaasterlandse herdenkingsplaatsen en emotionele oorlogsmonumenten, straatnamen, grafstenen en een plaquette, hoop ik een steentje bijgedragen te hebben aan de geschiedschrijving aan de hand van de genoemde tien punten.

Ik hoop dat er nog eens een zichtbare herinnering komt aan de overleden Limburgse evacués op de begraafplaats in Bakhuizen.

Jan Geert Vogelzang

De dichteres Alice Nahon heeft een zeer toepasselijk gedicht nagelaten waaruit duidelijk de gevoelens naar voren komen ten aanzien van de overledenen. Het gedicht is ook als een troost voor alle achtergebleven slachtoffers.

De mensen van voorbij

De mensen van voorbij,
ze blijven met ons leven. 
De mensen van voorbij,
ze zijn met ons verweven
in liefde, in verhalen,
die wij zo graag herhalen,
in bloemengeuren, in een lied,
dat opklinkt uit verdriet.

De mensen van voorbij,
zij worden niet vergeten.
De mensen van voorbij,
zijn in een ander weten.
Bij God mogen ze wonen,
daar waar geen pijn kan komen.
De mensen van voorbij
zijn in het licht, zijn vrij!

Alice Nahon

Lokale herdenkingsplekken

In de regio worden jaarlijks op 4 mei op verschillende historische locaties lokale dodenherdenkingen en stille tochten georganiseerd.

Verzetsmonument Oudemirdum

De gemeente wijst de spreker aan. Een plaatselijke werkgroep organiseert de andere activiteiten.

Plaats Locatie herdenking
Balk De bijeenkomst start om 19.30 uur bij het oude raadhuis aan de Dubbelstraat. De officiële herdenkingsceremonie begint om 20.00 uur.
Bakhuizen Om 19.30 uur is er een samenkomst in de St. Odulphuskerk. Aansluitend volgt een stille tocht naar de begraafplaats voor de herdenking en kranslegging om 20.00 uur.
Elahuizen Samenkomst om 19.30 uur bij Westra Roestvaststaal, gevolgd door een stille tocht naar het vredesmonument.
Harich Herdenking bij het graf van Joop Schweitzer.
Nijemirdum Verzamelen om 19.45 uur op het plein vóór De Toer; vervolgens stille tocht naar de begraafplaats, waar de herdenking plaatsvindt.
Oudemirdum Deelnemers verzamelen zich om 19.30 uur bij MFC It Klif voor een stille tocht naar het oorlogsmonument in het bos Elfbergen. Daar worden om 20.00 uur twee minuten stilte in acht genomen.
Sondel Om 19.30 uur verzamelen op het Tjerkeplein; om 20.00 uur herdenking bij het graf van verzetsstrijder Jacobus Boomsma.
Wijckel Verzamelen om 19.45 uur bij de Burchtkerk; vervolgens rondgang over het kerkhof naar het graf van Jeen Hornstra, waar om 20.00 uur de herdenking plaatsvindt.

Kranslegging

Bij deze ceremonies legt traditiegetrouw de vertegenwoordiger van het gemeentebestuur (zoals de burgemeester, een wethouder of raadslid) namens de gemeenschap een krans en houdt een herdenkingstoespraak.

Toespraken

Hier een lijst met 4 mei-toespraken van de afgelopen jaren.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *